در حال بارگذاری ...
  • توصیف حقوق شهروندی زنان در قانون اساسی

    توصیف حقوق شهروندی زنان در قانون اساسی

    دکتر عباس میرشکاری[1]- سید جواد فراهانی[2]- مرضیه مختاری[3]

    چکیده

    در این پژوهش سعی شده است تا ضمن بررسی اجمالی اینکه اساساً در پرتو حاکمیت قانون اساسی، چه نسل­هایی از حقوق و آزادی­ها برای زنان به عنوان شهروندان برابر قابل شناسایی و دسته­بندی هستند، مشخص شود که اولا این حقوق و آزادی­های شهروندی با چه ترتیبات و سازوکارها و نیز چه تضییقات و توسیعاتی در قانون اساسی برای زنان شناسایی گردیده و تضمین شده است و ثانیا قانون اساسی چه تدابیر و رهیافت هایی را برای حمایت مضاعف از جایگاه حقوقی زنان در جامعه مدنظر داشته است.

    این فرضیه امکان سنجی شده است  که قانون اساسی نوعی نظام دوگانه را برای حمایت از زنان شناسایی و رسمیت داده است؛ از سویی تضمینات عامی را مرتبط با شناسایی، اجرا و حمایت از حقوق و آزادی­های اساسی در فصل حقوق ملت برای همه­ی ملت اعم از زنان و مردان در نظر گرفته است و از سویی دیگر تضمینات خاص و مضاعفی را ویژه­ی زنان و با درک ستم و تبعیضی که در طول تاریخ به زنان روا داشته شده، تدارک دیده است که از آن می توان به عنوان ”اقدامات تبعیض آمیز مثبت به نفع زنان“ نام برد.

    سعی شده است تا نشان داده شود که تعمیق درک این نظام حمایتی دوگانه و حسن کاربرد آن مستلزم استفاده از سنت­های نظری حقوق شهروندی به عنوان ابزار توصیف قانون اساسی می­باشد و در این چارچوب تفسیرهای تازه ای نیز از برخی مفاهیم قانون اساسی همچون برابری، نفی سلطه، نفی انحصار و عدم تبعیض صورت گرفته است.

    نهایتا با شناسایی برخی اصول راهبردی و برخی از نسل بندی های حقوقی در ارتباط با شهروندی زنان می توان گفت"حقوق و آزادی­های زنان" در این پژوهش عبارت است از مجموعه­ی مطالباتی که زنان با تکیه بر قانون اساسی به عنوان شهروندان ایرانی پیگیری می­نمایند. طبیعتاً توازن این حقوق، با پذیرش تعهدات و مشارکت مسئولانه در زندگی اجتماعی و در بطن آن معنا یافته است. این حقوق به یک معنا عام هستند؛ یعنی تضمینات عامی که قانون اساسی در حمایت از همه­ی شهروندان اعم از زن و مرد در فصل حقوق ملت به طور مساوی تحت حاکمیت قانون تدارک دیده است؛ و به یک معنا خاص هستند، یعنی تضمینات خاصی که قانون اساسی در حمایت از زنان و با ملاحظه­ی شرایط خاص آنان مدنظر قرار داده است. راهبرد اصلی این حقوق به طور سلبی ممنوعیت تبعیض و به طور ایجابی رفع تبعیضات ناروا (اقدامات تبعض­آمیز مثبت به نفع زنان) می­باشد.

     

    [1] . هیات علمی دانشگاه علم و فرهنگ

    [2] . دانش آموختگان کارشناسی ارشد حقوق بشر دانشگاه تهران

    [3] . دانش آموختگان کارشناسی ارشد حقوق بشر دانشگاه تهران

     


    نظرات کاربران